Η ευαγγελική περικοπή Ματθαίος 26:6–16, που διαβάζεται στην Προηγιασμένη της Αγίας και Μεγάλης Τετάρτης, μας παρουσιάζει δύο διαφορετικές διαθέσεις της καρδιάς: τη μετάνοια που γίνεται σωτηρία και τη φιλαργυρία που καταλήγει σε προδοσία. Η Εκκλησία δεν τη διαβάζει απλώς ως ιστορικό επεισόδιο λίγο πριν το Πάθος, αλλά ως καθρέφτη του εσωτερικού μας ανθρώπου μέσα στη Μεγάλη Εβδομάδα.
Ο Χριστός βρίσκεται «ἐν Βηθανίᾳ ἐν οἰκίᾳ Σίμωνος τοῦ λεπροῦ». Η Βηθανία είναι τόπος φιλίας και ανάπαυσης για τον Κύριο, αλλά και τόπος όπου η ανθρώπινη πληγή (ο «λεπρός») συναντά τη θεραπευτική Του παρουσία. Η σωτηρία δεν προσφέρεται σε «καθαρούς» που δεν έχουν ανάγκη, αλλά σε ανθρώπους που παραδέχονται την ανάγκη και την αδυναμία τους. Εκεί εμφανίζεται η γυναίκα με το «ἀλάβαστρον μύρου βαρυτίμου» και το χύνει «ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ». Η πράξη της δεν είναι επίδειξη, αλλά προσφορά μετανοίας: ό,τι πολύτιμο έχει, το μετατρέπει σε δοξολογία. Η μετάνοια δεν είναι ψυχολογική ενοχή, αλλά αλλαγή τρόπου υπάρξεως· γίνεται πράξη που στρέφει τον άνθρωπο από τη φιλαυτία στη θεοκοινωνία.
Οι μαθητές αγανακτούν: «εἰς τί ἡ ἀπώλεια αὕτη;» Εδώ αποκαλύπτεται μια πειρασμική «λογική» που μπορεί να ντυθεί με φιλανθρωπικό ένδυμα: να μετρά την αγάπη με οικονομικούς όρους. Το επιχείρημα «ἠδύνατο… δοθῆναι πτωχοῖς» ακούγεται ευσεβές, όμως ο Χριστός ξεκαθαρίζει τα πράγματα: πρώτα η λατρεία ως σχέση, και από αυτήν αναβλύζει η αληθινή φιλανθρωπία. Δεν αντιπαρατίθεται η αγάπη προς τους πτωχούς με την τιμή προς τον Χριστό, αλλά αποκαλύπτεται ότι η καρδιά που δεν γνωρίζει να αγαπά τον Θεό, εύκολα χρησιμοποιεί τους πτωχούς ως άλλοθι. Η Εκκλησία μάς παιδαγωγεί να βλέπουμε τον Χριστό ως τον πρωταρχικό «Πτωχό» που δέχθηκε την εκούσια κένωση, και έτσι η φιλανθρωπία γίνεται καρπός ευχαριστιακής ζωής.
Ο Κύριος υπερασπίζεται τη γυναίκα: «ἔργον γὰρ καλὸν ἠργάσατο εἰς ἐμέ». Το «καλόν» εδώ δεν είναι απλώς “ηθικά σωστό”, αλλά ωραίο, φωτεινό, θεάρεστο· είναι έργο που μυρώνει την κτίση με άρωμα Βασιλείας. Και αμέσως δίνει την εσχατολογική διάσταση: «βαλοῦσα γὰρ αὕτη τὸ μύρον τοῦτο ἐπὶ τοῦ σώματός μου, πρὸς τὸ ἐνταφιάσαι με ἐποίησεν». Η γυναίκα —συνειδητά ή ασυνείδητα— γίνεται προφήτισσα του Πάθους. Η αγάπη, όταν είναι ανιδιοτελής, «βλέπει» πιο βαθιά από τον ψυχρό υπολογισμό. Το μύρο γίνεται προμήνυμα της ταφής, όπως αργότερα τα μύρα των μυροφόρων θα γίνουν προμήνυμα Αναστάσεως. Έτσι η Εκκλησία διαβάζει την πράξη της ως λειτουργική: ένα είδος προσφοράς που συνοδεύει τον Χριστό στην εκούσια θυσία Του.
Κατόπιν, η περικοπή μεταβαίνει απότομα στον Ιούδα: «Τότε πορευθεὶς εἷς τῶν δώδεκα, ὁ λεγόμενος ᾿Ιούδας ᾿Ισκαριώτης, πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς εἶπε· τί θέλετέ μοι δοῦναι, καὶ ἐγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν;» Η δραματική αντίθεση είναι θεολογικό μάθημα. Από τη μία, η γυναίκα «σκορπά» πολύτιμο μύρο χωρίς παζάρι· από την άλλη, ο Ιούδας παζαρεύει τον Άπειρης αξίας Χριστό για «τριάκοντα ἀργύρια». Η προδοσία δεν εμφανίζεται ξαφνικά· ωριμάζει μέσα σε μικρές συμφωνίες με το πάθος, μέσα στη λογική του κέρδους, στην απώλεια της ευχαριστίας. Γι’ αυτό η Μεγάλη Τετάρτη δεν είναι ημέρα «καταδίκης» ενός προσώπου, αλλά ημέρα εγρήγορσης: να δούμε αν η καρδιά μας αγαπά το «κόστος» περισσότερο από το Πρόσωπο.
Στη λειτουργική συνείδηση της Εκκλησίας, η γυναίκα ταυτίζεται υμνολογικά με την πόρνη που προσφέρει δάκρυα και μύρο, και ο Ιούδας με τη σκοτεινή όψη της μαθητείας χωρίς μετάνοια. Η Μεγάλη Τετάρτη μάς καλεί να σταθούμε ενώπιον του Χριστού όπως η γυναίκα: με συντριβή που γίνεται προσκύνηση, με προσφορά που δεν κρατά «ρέστα», με πίστη που μυρώνει τον Κύριο λίγο πριν το Πάθος Του. Και μας προειδοποιεί ότι η πίστη χωρίς αγάπη γίνεται εύκολα συναλλαγή.