Ὅμως ἡ Ἐκκλησία τόν ἐξέλεξε Ἐπίσκοπο τῆς ἐπαρχίας Ταμπώφ καί ἀργότερα τῆς ἐπαρχίας Βλαντιμίρ. Γιά τό ἔργο του, γράφει ἕνας βιογράφος του: «Ὁ Ἐπίσκοπος Θεοφάνης ὑπῆρξε ἕνας ἀληθινός ποιμένας, στό μέσον ἐνός λαοῦ εἰδωλολατρικοῦ, πού δέν γνωρίζε καλά - καλά τόν Θεό. Ὄντας ὁ ἴδιος ὑπόδειγμα γιά τούς κληρικούς του, ἀφιερώθηκε μέ ὅλη του τήν ψυχή στήν ἀποστολή του καί ἰδιαίτερα στό κήρυγμα. Ζῶντας πολύ ἁπλᾶ, ἀπασχολεῖτο ἐναλλακτικά μέ τήν μελέτη καί τήν προσευχή. Στήν ζωή του ὡς Ἐπίσκοπος φροντίζε νά κάνει πιό στενές καί πιό ἐγκάρδιες τίς σχέσεις του μέ τούς πιστούς. Ἤθελε νά μήν ὑπάρχει κάτι πού νά ἐμποδίζει τόν λαό νά ἔρχεται κοντά του. Τοῦ ἄρεσε να βρίσκεται ἀνάμεσα στούς πιστούς, πού τούς ἀγαποῦσε μέ μιά ὁλοκληρωτική καί πατρική ἀφοσίωση».
Τό 1861, ὡς Ἐπίσκοπος, ὁ Ἅγιος Θεοφάνης, λαμβάνει ἐνεργό μέρος στήν τελετή ἀνακομιδῆς τῶν ἱερῶν λειψάνων τοῦ Ἁγίου Τύχωνος τοῦ Ζαντόσκ (1724 – 1783) καί στήν συνέχεια στην ἀνακήρυξή του ὡς Ἁγίου.
Τό 1866 παραιτεῖται ἀπό τήν θέση τοῦ Ἐπισκόπου, ἀφήνει τήν ἐπαρχία του καί κλείνεται γιά εἴκοσι ὀκτώ ὁλόκληρα χρόνια σέ ἕνα πτωχό κελί στήν ἔρημο τοῦ Βισένκ καί ζεῖ τήν ζωή τοῦ ἐγκλείστου. Ἀποκόπηκε ἀπό τόν κόσμο μέ πλήρη ἀφοσίωση στόν Θεό καί τήν θεωρία τοῦ Προσώπου Αὐτοῦ. Προσευχόταν ὅλη μέρα χωρίς διακοπή. Τό φαγητό του ἦταν πολύ ἁπλό. Καί ὅταν ἤθελε νά ξεκουραστεῖ, πάλι ἐργαζόταν χειρονακτικά. Πολύ χρόνο τῆς ἔγκλειστης ζωῆς του ὁ Ὅσιος τόν ἀφιέρωσε στήν ἀλληλογραφία. Ἔτσι στό διάστημα τῶν εἴκοσι ὀκτῶ ἐτῶν τοῦ ἐγκλεισμοῦ του ἔγραψε χιλιάδες ἐπιστολές, οἱ ὁποῖες ἀποτελοῦν ἕνα ἀνεκτίμητο πνευματικό θησαυρό ὀρθοδόξου πίστεως καί θεογνωσίας.
Ἐκτός ἀπό τήν προσευχή ὁ Ἅγιος Θεοφάνης, δίδει πολύ σημασία στήν μυστηριακή ζωή. Ἡ ἐξομολογήση καί ἡ Θεία Μετάληψη, εἶναι γιά τόν Ἅγιο Θεοφάνη τά δύο βασικά μέσα γιά τήν ἐπιτυχία τῆς τελειότητας. Γιά τήν μετάνοια γράφει, ὅτι εἶναι ἀστείρευτη πηγή τῆς ἀληθινῆς χριστιανικῆς ζωῆς.
Ὁ Ἅγιος Θεοφάνης κοιμήθηκε, ὁσίως, μέ εἰρήνη, τό ἔτος 1894, σέ ἡλικία 79 ἐτῶν.

Πηγή: http://www.synaxarion.gr/gr/index.aspx