Όταν η Άννα ήταν μικρή, η μητέρα της τής έλεγε πάντα:
«Να λες "καλημέρα", "παρακαλώ", "ευχαριστώ" και "συγγνώμη". Δεν το κάνεις επειδή το απαιτούν οι κανόνες. Το κάνεις γιατί έτσι δείχνεις στον άλλον ότι τον βλέπεις.»
Η Άννα μεγάλωσε. Η ζωή έγινε γρήγορη, γεμάτη υποχρεώσεις, άγχος και βιασύνη.
Τα τηλεφωνήματα στη μητέρα της λιγόστεψαν. Οι επισκέψεις έγιναν σύντομες.
Κάθε φορά που έφευγε, η μητέρα της στεκόταν στην πόρτα και της έλεγε:
«Να προσέχεις, παιδί μου.»
Κι εκείνη απαντούσε βιαστικά:
«Ναι, μαμά... τα λέμε.»
Ένα απόγευμα χτύπησε το τηλέφωνο.
Η μητέρα της είχε φύγει από τη ζωή.
Στο άδειο σπίτι, η Άννα άνοιξε το ντουλάπι της κουζίνας. Όλα ήταν τακτοποιημένα, όπως πάντα. Πάνω στο τραπέζι βρήκε ένα μικρό σημείωμα με τον γνώριμο γραφικό χαρακτήρα:
«Αν μια μέρα διαβάσεις αυτό το χαρτί, θέλω μόνο να θυμάσαι πως η αγάπη δεν κρύβεται στα μεγάλα δώρα. Κρύβεται στις μικρές λέξεις που λέγονται με την καρδιά. Στο "καλημέρα", στο "ευχαριστώ", στο "συγγνώμη", στο "είμαι εδώ". Αυτές είναι που λείπουν περισσότερο όταν σιωπήσουν για πάντα.»
Η Άννα λύγισε. Δεν έκλαιγε μόνο γιατί έχασε τη μητέρα της. Έκλαιγε γιατί θυμήθηκε όλες τις φορές που θεώρησε δεδομένη την παρουσία της. Όλες τις φορές που δεν είπε ένα ζεστό «ευχαριστώ» για όσα εκείνη πρόσφερε αθόρυβα, κάθε μέρα.
Από τότε άλλαξε.
Άρχισε να ευχαριστεί τον άνθρωπο που της κρατούσε την πόρτα, να χαμογελά στον άγνωστο που καθόταν απέναντί της, να ακούει χωρίς να διακόπτει, να ζητά συγγνώμη χωρίς να ντρέπεται και να λέει στους αγαπημένους της πόσο τους αγαπά, πριν να είναι αργά.
Γιατί κατάλαβε πως οι καλοί τρόποι δεν είναι τύποι ευγένειας.
Είναι πράξεις αγάπης.
Και η αγάπη που δεν εκφράζεται εγκαίρως, συχνά γίνεται η πιο βαριά σιωπή.
Ίσως, τελικά, η μεγαλύτερη ένδειξη πολιτισμού να μην είναι όσα έχουμε αποκτήσει, αλλά ο τρόπος που κάνουμε τους ανθρώπους να αισθάνονται όσο τους έχουμε δίπλα μας.
Να λέμε το "ευχαριστώ" όσο υπάρχουν αυτιά να το ακούσουν. Να δίνουμε μια αγκαλιά όσο υπάρχουν χέρια να την ανταποδώσουν. Γιατί κάποια στιγμή μένουν μόνο οι αναμνήσεις και η ευχή να είχαμε αγαπήσει λίγο πιο φανερά.